Loonverhoudingsnorm ter discussie

De loonverhoudingsnorm staat onder druk. De Algemene Bond Uitzendondernemingen (ABU) riep onlangs in een tienpuntenplan op om de regeling helemaal af te schaffen. Volgens de bond past de maatregel niet meer in de huidige tijd. Het belemmert de flexibiliteit op de arbeidsmarkt en uitzendbureaus hebben er in de dagelijkse praktijk veel last van. In de Tweede Kamer bestaat echter maar weinig animo om de regeling te veranderen.

De loonverhoudingsnorm levert, naast enkele problemen op macroniveau, vooral moeilijkheden op tijdens de dagelijkse gang van zaken op uitzendbureaus. Bijvoorbeeld wanneer werknemers voor hetzelfde werk bij veel verschillende bedrijven achter elkaar ingeleend worden. Ciska van Huizen is directeur van FID uitzendbureau in Emmen en beschrijft het probleem. “Wij bemiddelen voor een aantal instellingen in de afvalbranche. Het gaat om ongeveer zes partijen die niet, deels of geheel geprivatiseerd zijn. En al die partijen hebben hun eigen CAO. Als ik iemand de hele week praktisch hetzelfde werk laat doen, maar voor drie verschillende bazen, kan ik hem maar moeilijk uitleggen dat hij op maandag 8.50 euro verdient, op dinsdag 8.89 euro en op woensdag 9.00 euro. Dat kan oplopen tot zo’n honderd euro aan het einde van de maand, wat aan de onderkant van de markt enorm veel geld is. Het zorgt er voor dat je mensen soms maar moeilijk kunt motiveren voor een bepaalde werkgever.”
Van Huizen wijst er verder op dat de regeling veel administratieve handelingen met zich meebrengt. Als iemand vaak wisselt is het handiger om op één lijst bij te houden hoeveel iemand werkt, dan op zes lijsten. “Door dit soort dingen heb ik zeker twintig procent meer werk dan tien jaar geleden voor dezelfde hoeveelheid ingeleende mensen.”
Diete Rouffaer, vestigingsmanager van Intergom uitzendbureau in Rotterdam, wil het liefst vanaf de eerste dag iemand inlenen via de bedrijfs-cao. In de meeste gevallen is het nu zo dat mensen de eerste zesentwintig weken vallen onder de cao van uitzendkrachten. “Als een bedrijf iemand voor vast wil overnemen, wat voor ons altijd de doelstelling is, bestaat er in de praktijk bijna altijd een verschil in primaire en secundaire arbeidsvoorwaarden. Dat is heel vervelend als de cao van het bedrijf nadeliger uitpakt dan de cao van de uitzendbranche. Kijk je naar de horeca, dan zie je dat er bij overname na een half jaar plotseling geen onregelmatigheidstoeslag meer wordt betaald. Dat scheelt erg veel geld en werknemers zijn daar niet blij mee.”
Ook kost het volgens Rouffaer veel tijd om al die verschillende cao’s boven tafel te krijgen. “Je komt soms bij bedrijven die geen flauw idee hebben waar ze een kopie van de cao hebben liggen. Daarnaast zijn er bedrijven die überhaupt geen loonbeleid hebben. Dat is lastig.”

Politiek
Toch hangt het van politieke keuzes in Den Haag af of er in de praktijk ook daadwerkelijk iets verandert aan de loonverhoudingsnorm. CDA-kamerlid Eddy van Hijum zegt dat de regeling op zich prima functioneert. “De regeling is geëvalueerd in 2002 en een aantal knelpunten is toen weggehaald. Volgens mij hebben we sindsdien een behoorlijk evenwichtige bepaling, waardoor ik geen noodzaak zie om er aan te gaan rommelen. Afschaffing zie ik niet snel gebeuren, maar als de regeling inderdaad problemen oplevert op de werkvloer, ben ik altijd bereid om in overleg te treden en samen praktische oplossingen te bedenken.”
PvdA-kamerlid Ton Heerts wil zelfs dat niet beloven. “Ik zie geen enkele reden om op korte termijn iets te veranderen. Volgens mij werkt de regeling op hoofdlijnen gewoon goed. En toewerken naar één enkele cao zie ik al helemaal niet zitten. Het zou niet de eerste keer zijn dat het water naar het laagste putje stroomt en de werknemer aan de onderkant van de arbeidsmarkt de dupe is.”

Kader
Loonverhoudingsnorm in het kort
De loonverhoudingsnorm (Artikel 8 WAADI) regelt dat een werknemer die ingeleend wordt in een organisatie hetzelfde loon krijgt als iemand in een gelijke functie die al in de organisatie werkt. Daardoor is het voor uitzendbureaus moeilijk om een eigen loonbeleid te voeren. De regeling is bedacht in de jaren zeventig om rust te creëren op de arbeidsmarkt.

Dit artikel verscheen eerder in P&Oactueel.